Адрознівайце сістэму моўных сродкаў ад іх выкарыстання. Умейце не толькі ўзнавіць правіла, але і пабудаваць дакладнае выказванне для канкрэтнага адрасата.
Мова аб’ядноўвае гукі, марфемы, словы, словазлучэнні, сказы і тэксты, а таксама правілы іх спалучэння. Адзінкі звязаны паміж сабой: веданне асобных слоў яшчэ не гарантуе правільнага сказа.
Словы «вучань», «чытаць», «кніга» → Вучань чытае кнігу.
Моўны знак мае форму і змест. Матэрыяльнае выражэнне дазваляе распазнаць знак, а змест — зразумець, што ён абазначае. Значэнне слова ўдакладняецца ў кантэксце.
Ключ ад дзвярэй; ключ да задання.
Маўленне — выкарыстанне мовы ў зносінах. Яно ўвасабляецца ў канкрэтных вусных або пісьмовых выказваннях і залежыць ад мэты, адрасата і абставін.
Адно паведамленне пра сустрэчу можна перадаць у размове, лісце або аб’яве.
Асноўная функцыя мовы — камунікатыўная. У маўленні мы абменьваемся інфармацыяй, падтрымліваем кантакт, уздзейнічаем на думкі і пачуцці. У адным тэксце функцыі могуць спалучацца.
«Сустрэча пачнецца а дзясятай. Прыходзьце, ваша меркаванне важнае».
Веданне мовы ўключае веданне адзінак і правіл. Валоданне мовай выяўляецца ў разуменні чужых выказванняў, стварэнні ўласных, распазнаванні памылак і выбары дарэчных сродкаў.
Чалавек ведае правіла кіравання і ў размове кажа: «Дзякую вам за дапамогу».
Перафармулёўваючы тэкст, захоўвайце ўдзельнікаў, час, адмаўленне, ступень упэўненасці і прычынныя сувязі. Значэнне правярайце ў тлумачальным слоўніку, устойлівы выраз — у фразеалагічным, паходжанне — у этымалагічным.
«Аўтар не выключае магчымасці сустрэчы» ≠ «Аўтар абяцае сустрэчу».
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Я не выключаю, што змагу дапамагчы. Пераказ: «Я абяцаю дапамагчы».
Я не выключаю магчымасці дапамагчы.
Зыходнае выказванне выражае магчымасць, а не абавязацельства. У выпраўленні захавана ступень упэўненасці.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…