Пастаўце пытанне ад галоўнай часткі, вызначце межы кожнай даданай і толькі пасля гэтага расстаўляйце знакі. Асабліва правярайце некалькі даданых частак і збег злучнікаў.
Складаназалежны сказ мае галоўную і залежную ад яе даданую частку, звязаныя падпарадкавальным злучнікам або злучальным словам. Даданая можа адносіцца да слова або да ўсёй галоўнай часткі.
Я ведаю, што сустрэча адбудзецца.
Азначальная частка характарызуе прадмет; дапаўняльная раскрывае змест пры адпаведным слове; акалічнасныя перадаюць месца, час, умову, прычыну, мэту, уступку, параўнанне, спосаб дзеяння, меру і ступень. Вызначайце тып па сувязі і пытанні, а не толькі па злучніку.
Кніга, якую я прачытаў, цікавая. Калі скончыцца дождж, мы выйдзем.
Злучнік служыць сувязі і не з’яўляецца членам даданай часткі. Злучальнае слова — адносны займеннік або прыслоўе — з’яўляецца яе членам. Пры аналізе ўлічвайце пытанне ўнутры даданай.
Дом, які стаіць ля ракі, пустуе.
Даданую перад або пасля галоўнай аддзяляюць коскай; у сярэдзіне галоўнай — выдзяляюць дзвюма. Пры прыназоўніку перад злучальным словам мяжа праходзіць перад усім спалучэннем.
Дом, каля якога мы спыніліся, пустуе.
Састаўныя злучнікі таму што, для таго каб і падобныя могуць расчляняцца ў залежнасці ад структуры, лагічнага націску і значэння. Калі такі злучнік уводзіць даданую перад галоўнай, ён звычайна не расчляняецца.
Таму што ішоў дождж, мы засталіся дома. Мы засталіся дома таму, што ішоў дождж.
Коска не ставіцца перад даданай пасля галоўнай, калі яна выражана толькі адным злучальным словам. Не адасабляюцца і цэласныя ўстойлівыя выразы адпаведнага тыпу.
Ён пайшоў і не сказаў куды. Паводзіў сябе як ні ў чым не бывала.
Аднародныя даданыя адносяцца да таго самага слова або да ўсёй галоўнай часткі і адказваюць на аднолькавае пытанне. Перад адзіночным і, ды ў значэнні і, або, ці паміж імі коска не ставіцца.
Я ведаю, што ён прыйдзе і што сустрэча адбудзецца.
Пры неаднародным падпарадкаванні даданыя па-рознаму характарызуюць галоўную частку або адносяцца да розных яе элементаў. Пры паслядоўным адна даданая залежыць ад другой.
Я ведаю, што ён прыйдзе, калі скончыць працу.
Паўторныя або супраціўныя злучнікі паміж аднароднымі даданымі патрабуюць коскі. Распаўсюджаныя даданыя з унутранымі знакамі могуць раздзяляцца кропкай з коскай.
Я ведаю, што ён прыйдзе, і што ён выступіць, і што адкажа на пытанні.
Паміж двума падпарадкавальнымі злучнікамі ставіцца коска, калі ўнутраную даданую можна выняць без перабудовы астатняга. Пры наступным то, дык такая коска не ставіцца.
Я ведаю, што, калі скончыцца дождж, мы выйдзем. Я ведаю, што калі скончыцца дождж, то мы выйдзем.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Дом, каля якога мы спыніліся пустуе.
Дом, каля якога мы спыніліся, пустуе.
Даданая азначальная частка стаіць у сярэдзіне галоўнай. Яе канец трэба пазначыць коскай перад выказнікам галоўнай часткі.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…