Прыстаўкі на зычны падзяляюцца на групы з нязменным і зменным напісаннем. Важна правяраць не толькі апошнюю зычную, але і галосную прыстаўкі.
Ад-, над-, пад-, перад-, аб- захоўваюць свае зычныя перад глухімі, звонкімі і санорнымі. Вымаўленчае аглушэнне не пераносіцца на пісьмо. Спачатку праверце, ці сапраўды гэта прыстаўка гэтай групы.
Адкрыць, падказаць, абсыпаць, надпісаць.
Прыстаўкі з-, уз-, раз-, без-/бяз- пішуцца перад галоснымі, звонкімі і санорнымі; с-, ус-, рас-, бес-/бяс- — перад глухімі. Выбар залежыць ад пачатку кораня, а не ад канца ўсяго слова.
Збіць — спісаць; разгадаць — распілаваць; бязмежны — бясшумны.
Калі корань пачынаецца з а, у, э або ненаціскнога і, якое пераходзіць у ы, замест з- у адпаведных словах пішацца с-. Але ёсць асобныя выключэнні.
Сарганізаваць, сэканоміць, сыграць; але зымправізаваць, зыначыць.
Калі прыстаўка заканчваецца той жа літарай, з якой пачынаецца корань, на мяжы могуць пісацца дзве аднолькавыя літары. Але словы расада, расаднік, расол, расольнік, ростань маюць адну с.
Раззлаваць, бессаромны, аддаць; але расада.
Перад збегам зычных у асобных прыстаўках узнікае беглы а. Ён палягчае вымаўленне і замацоўваецца на пісьме. Параўноўвайце словы і формы, а не ўстаўляйце галосны адвольна.
Сабраць, сарваць, разагнуць.
Прыстаўка дэз- пішацца нязменна. У дыз-/дыс- перад галосным пішацца з, перад зычным — с. Гэта асобнае правіла запазычаных элементаў, якое не супадае з размеркаваннем з-/с- паводле звонкасці.
Дэзактывацыя, дэзынфекцыя; дызасацыяцыя, дысгармонія.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
У пакоі працаваў бесшумны вентылятар.
У пакоі працаваў бясшумны вентылятар.
Зычная с выбрана правільна, але ў першым складзе перад націскам патрэбна я. Праверка адной літары не замяняе праверку ўсяго слова.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…