Сінонімы выбіраюць паводле значэння і стылю, антонімы — паводле адной супрацьпастаўленай прыметы. Паронімы патрабуюць асабліва дакладнага размежавання.
Сінонімы блізкія па значэнні, але могуць адрознівацца адценнем, інтэнсіўнасцю і стылістычнай афарбоўкай. Яны дапамагаюць удакладняць думку і пазбягаць неабгрунтаваных паўтораў. Поўная ўзаемазаменнасць не абавязковая.
Ісці, крочыць, маршыраваць, валачыся.
У мнагазначнага слова розныя значэнні маюць розныя сінонімы. Таму падбірайце замену да спалучэння, а не да ізаляванага слова.
Лёгкая сумка — няцяжкая; лёгкая задача — нескладаная.
Антонімы выражаюць супрацьлеглыя значэнні і звычайна адносяцца да адной часціны мовы. Яны супрацьпастаўляюцца па агульнай прымеце. Не ўсякая пара розных слоў з’яўляецца антанімічнай.
Высокі — нізкі; пачынаць — заканчваць; далёка — блізка.
Мнагазначнасць уплывае і на выбар антоніма. У кожным кантэксце трэба вызначыць, якая менавіта якасць супрацьпастаўляецца.
Свежы хлеб — чэрствы хлеб; свежы след — даўні след.
Паронімы падобныя па гучанні і будове, але маюць розныя значэнні. Іх блытанне змяняе сэнс. Надзейны спосаб праверкі — коратка растлумачыць кожнае слова і выбраць адпаведнае кантэксту.
Каменны будынак — зроблены з каменю; камяністая дарога — з вялікай колькасцю камення.
Эфектны — які ўражвае, эфектыўны — які дае вынік. Дзейны — актыўны, дзейсны — здольны ўздзейнічаць. Абагульніць — вывесці агульнае палажэнне, абагуліць — зрабіць уласнае агульным.
Эфектыўны метад; эфектны выступ; абагульніць факты; абагуліць маёмасць.
Сэнсавыя сінонімы адрозніваюцца адценнямі значэння, стылістычныя — афарбоўкай, сэнсава-стылістычныя — абедзвюма прыметамі. Кантэкстуальныя збліжаюцца толькі ў пэўным тэксце.
Злосць — гнеў — абурэнне; лёс — планіда; скардзіцца — ныць — хныкаць.
Ганаровы — пачэсны, звязаны з пашанай ці ўзнагародай. Ганарлівы — поўны гордасці, усведамлення сваёй важнасці. Ганарысты — пыхлівы, пагардлівы.
Ганаровая грамата, ганаровы госць; ганарлівая дзяўчына; ганарысты чалавек.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Даследчык абагуліў вынікі назіранняў у адной выснове.
Даследчык абагульніў вынікі назіранняў у адной выснове.
Патрэбна значэнне «вывесці агульнае палажэнне», таму ўжываецца абагульніць.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…