Прыназоўнік і склон залежнага слова выбіраюцца паводле беларускай мадэлі кіравання. Пераклад паасобных слоў не гарантуе правільнага словазлучэння.
Прыназоўнік удакладняе адносіны паміж словамі і ўжываецца з пэўным склонам; некаторыя маюць некалькі склонавых мадэлей. Адрознівайце месца, кірунак, час, прычыну і мэту.
На бераг — вінавальны; на беразе — месны; вада па пояс — вінавальны.
У/ў выбіраецца паводле папярэдняга гука і знакаў прыпынку. Ва ўжываецца перад збегам зычных або пачатковым у: ва мне, ва ўсіх. Са — перад збегам зычных, які пачынаецца на з, с, ш, ж, м. Аба, нада, пада, перада ўжываюцца перад мне/мной.
Ва мне, ва ўсіх; са мной, са школы; аба мне, перада мной.
Пры дзеясловах руху або пасылання мэта можа афармляцца прыназоўнікам па з вінавальным склонам. Назвы ягад, грыбоў і падобных аб’ектаў пры значэнні збірання маюць у з вінавальным.
Пайсці па хлеб, паслаць па доктара; пайсці ў грыбы, у чарніцы.
Прадмет думкі і маўлення перадаецца пра з вінавальным; у афіцыйным стылі магчыма аб з месным. Смяяцца, кпіць патрабуюць з з родным; ажаніцца — з з творным.
Думаць пра маці; дамова аб супрацоўніцтве; смяяцца з сябе; ажаніцца з Таццянай.
У спалучэннях са значэннем руху па паверхні, паўтаральнага часу, смутку ўжываецца па з месным склонам. Асабліва відаць розніцу ў множным ліку.
Ехаць па дарогах, сустрэчы па вечарах, сумаваць па сястры.
Хварэць, захварэць, хворы спалучаюцца з на і вінавальным склонам. Пры вышэйшай ступені параўнання залежнае слова ўжываецца з за і вінавальным або ў канструкцыі з чым.
Хварэць на грып; старэйшы за брата; старэйшы, чым брат.
Адлегласць можа перадавацца за з вінавальным. Праз з вінавальным выражае шлях, часавы інтэрвал або прычыну. Значэнне вызначаецца кантэкстам, хоць прыназоўнік той самы.
За два кіламетры; ісці праз лес; прыехаць праз месяц; спазніліся праз мяне.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Мы ехалі па дарогам і гаварылі пра падарожжа.
Мы ехалі па дарогах і гаварылі пра падарожжа.
У першым спалучэнні па патрабуе меснага склону множнага ліку. Другое спалучэнне ўжо правільнае і не патрабуе замены.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…