Для выбару о, э, а патрэбны націск, тып зычнага і паходжанне слова. Агульнае правіла акання дзейнічае разам з асобнымі нормамі запазычанняў.
Літары о і э ў спрадвечных словах звычайна перадаюць націскныя галосныя; у ненаціскной пазіцыі пасля цвёрдых пішацца а. Змена формы або ўтварэнне слова дапамагае ўбачыць чаргаванне.
Го́рад — гарады́; шэ́пт — шапта́ць.
У некаторых словах спалучэнні ро, ло чаргуюцца з ры, лы. Гэта асобная заканамернасць, якую нельга замяніць механічным аканнем. Таксама запамінаюцца яблык і вытворныя ад яго.
Дровы — дрывотня; глотка — глытаць; яблык — яблыня.
У запазычаных словах э можа захоўвацца не пад націскам пасля зацвярдзелых, а таксама пасля д, т; пішацца і ў пачатку шэрага запазычанняў. Правіла акання не ахоплівае гэтыя выпадкі без выключэнняў.
Рэдактар, дэталь, катэт, экзэмпляр, Эстонія.
У агульных запазычаных назвах ненаціскныя канцавыя спалучэнні -эль, -эр перадаюцца як -аль, -ар. Ва ўласных імёнах неславянскага паходжання захоўваецца э.
Камп’ютар, менеджар, шніцаль; але Юпітэр, Одэр.
У шэрагу слоў гістарычна замацавалася ы. Іх варта ўключыць у асабісты слоўнік, бо сучасны націск не заўсёды дае простую праверку. У параграфе названы як запазычанні, так і іншыя словы.
Інжынер, цырымонія, канцылярыя, брызент, рысора; трывога, почырк.
Вызначце націск, суседні зычны і групу слова. Праверце, ці не трапляе яно ў традыцыйныя напісанні, канцавыя спалучэнні запазычанняў або ўласныя назвы. Толькі затым выбірайце літару.
«Камп’ютар» тлумачым нормай канчатковага спалучэння, «гарады» — аканнем.
На канцы нязменных запазычаных слоў, уласных імён і геаграфічных назваў пасля зычных, акрамя л і к, пішацца э. Пасля л і к у гэтай пазіцыі — е.
Купэ, галіфэ, кашнэ, каратэ, Душанбэ; але філе, піке, камюніке.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Камп’ютэр працуе спраўна.
Камп’ютар працуе спраўна.
У агульнай запазычанай назве пішацца ненаціскное канцавое -ар. Правіла ўласных назваў сюды не пераносіцца.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…