Разбівайце вялікую канструкцыю на сэнсавыя блокі. Кожную мяжу правярайце па сваім правіле: злучальным, падпарадкавальным або бяззлучнікавым.
У складаным сказе з рознымі відамі сувязі спалучаюцца злучальная, падпарадкавальная і бяззлучнікавая сувязі ў розных камбінацыях. Колькасць слоў не вызначае тып сказа.
Сонца зайшло, і мы вярнуліся, бо стала холадна.
Спачатку знайдзіце ўсе граматычныя асновы. Затым вызначце, якія часткі ўтвараюць больш буйныя сэнсавыя блокі і як блокі суадносяцца. Знакі ўнутры блока і паміж блокамі могуць быць рознымі.
Я зразумеў: калі дождж не скончыцца, сустрэчу перанясуць.
На мяжы частак з і, але, а дзейнічаюць правілы злучальнай сувязі; пры калі, бо, што — правілы падпарадкавання. Не губляйце закрывальную коску даданай унутры другой часткі.
Я чакаў, але, калі пачаўся дождж, мы вярнуліся дадому.
На збегу злучальнага і падпарадкавальнага злучнікаў коска ставіцца, калі ўнутраную даданую можна апусціць без перабудовы. Пры наступным то або дык коска паміж злучнікамі не ставіцца.
Я чакаў, але калі пачаўся дождж, то мы вярнуліся дадому.
Паміж дзвюма галоўнымі часткамі, звязанымі адзіночнымі і, ды ў значэнні і, або, ці, коска не ставіцца, калі яны маюць агульную даданую частку.
Калі скончыўся дождж, сонца выглянула і птушкі заспявалі.
Двукроп’е, працяжнік і кропка з коскай паміж блокамі выбіраюцца паводле сэнсавых адносін. Наяўнасць унутранага злучніка не адмяняе бяззлучнікавай сувязі на іншым узроўні.
Мы засталіся дома: пачаўся дождж і ўзняўся вецер.
У схеме пазначце кожную частку, яе злучнік і залежнасць. Пасля гэтага прачытайце сказ і праверце, ці не змянілі вы сэнс групоўкай. Не лічыце кожную коску мяжой граматычных асноў.
[Я зразумеў]: (калі дождж не скончыцца), [сустрэчу перанясуць].
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Я чакаў, але, калі пачаўся дождж, то мы вярнуліся дадому.
Я чакаў, але калі пачаўся дождж, то мы вярнуліся дадому.
Наяўнасць то выключае коску на збегу але калі. Коска перад але і коска перад то захоўваюцца.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…