Лік выказніка залежыць ад будовы дзейніка і ад таго, як асэнсоўваюцца ўдзельнікі: як асобныя дзеячы ці як сукупнасць. Некаторыя мадэлі дапускаюць варыянты.
Вызначце ўвесь дзейнік і галоўнае слова ў ім. Не дапасоўвайце выказнік да найбліжэйшага выпадковага назоўніка; улічвайце род апорнага слова абрэвіятуры.
ВНУ атрымала падзяку.
Пры колькасна-іменным дзейніку з назвай асоб і прамым парадкам слоў множны лік падкрэслівае іх актыўныя дзеянні. Словы ўсе, гэтыя таксама падтрымліваюць множны лік.
Два вучні падрыхтавалі даклад. Усе тры заданні аказаліся цікавымі.
Адзіночны лік характэрны для паведамлення пра агульную колькасць, асабліва пры адваротным парадку слоў, прыблізнасці, абмежавальных словах. Для неадушаўлёных сукупнасцей з большасць, шэраг, мноства таксама тыповы адзіночны лік.
На стале ляжала пяць кніг. Шэраг пытанняў застаўся без адказу.
Пры зборным лічэбніку магчымы адзіночны лік: прыехала трое братоў. Але множны лік таксама дапускаецца, калі падкрэсліваюцца асобы і іх дзеянні або стан. Не абвяшчайце такі варыянт памылкай без аналізу кантэксту.
Пяцёра пасажыраў выглядалі разгублена.
Пры абазначэнні прамежку часу або ўзросту выказнік звычайна мае адзіночны лік. Спалучэнні нехта з..., ніхто з... таксама арыентуюць на адзіночны лік.
Мінула два тыдні. Андрэю споўнілася дзесяць гадоў. Ніхто з вучняў не спазніўся.
Множны лік паказвае двух раўнапраўных выканаўцаў; адзіночны вылучае аднаго асноўнага выканаўцу, якога нехта суправаджае. Гэта можа змяняць сэнс, а не толькі форму.
Брат з сястрой падрыхтавалі выступленне. Брат з сястрой прыйшоў да ўрача.
Назавіце будову дзейніка, значэнне сукупнасці або асобных дзеячоў і дадатковыя паказчыкі: парадак слоў, усе, толькі, прыблізную колькасць. Адрознівайце відавочнае парушэнне ад сэнсавага варыянта.
«Усе чатыры ўдзельнікі выступілі» — множны лік абгрунтаваны словам усе і асобнымі дзеяннямі.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Ніхто з удзельнікаў не забыліся пра сустрэчу.
Ніхто з удзельнікаў не забыўся пра сустрэчу.
Выказнік дапасоўваецца да займенніка ніхто ў адзіночным ліку. Адмаўленне не і значэнне сказа захаваны.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…