Адасабленне залежыць ад функцыі, пазіцыі і дадатковага значэння канструкцыі. Вызначайце яе межы цалкам і правярайце абодва знакі ў сярэдзіне сказа.
Адасоблены член сэнсава і інтанацыйна вылучаецца, захоўваючы сувязь са сказам. Найчасцей ужываюцца коскі, часам працяжнікі. Пачніце з пытання да канструкцыі і яе адносін з азначаемым словам або выказнікам.
Дом, асветлены сонцам, стаяў на ўзгорку.
Распаўсюджаныя азначэнні пасля азначаемага назоўніка звычайна адасабляюцца. Адзіночныя азначэнні пасля назоўніка таксама адасабляюцца, калі маюць асаблівую сэнсавую нагрузку; пры такім вылучэнні некалькі азначэнняў могуць набываць значэнне аднароднасці. Перад назоўнікам адасабленне патрабуецца пры дадатковым прычынным або ўступальным значэнні; пры асабовым займенніку пазіцыя не здымае адасаблення.
Стомлены дарогай, падарожнік адразу заснуў. Стомлены, ён маўчаў.
Азначэнне, аддзеленае ад назоўніка іншымі членамі, можа адасабляцца. Але постпазіцыя сама па сабе не заўсёды патрабуе коскі: азначэнне можа быць неабходным для сэнсавай паўнаты або ўваходзіць у выказнік.
Мы ўбачылі сад апусцелы. Сад быў апусцелы.
Прыдатак дае другую назву прадмету. Адасабляюцца, у прыватнасці, распаўсюджаныя прыдаткі пасля назоўніка, прыдаткі пры асабовым займенніку, а таксама канструкцыі з дадатковым прычынным значэннем.
Алесь, мой школьны сябра, прыехаў учора.
Прыдатак з як адасабляецца пры прычынным значэнні; як у значэнні «ў якасці» коскі не патрабуе. Адасабляюцца паясняльныя назвы з або, ці, а таксама адпаведныя прыдаткі з па мянушцы, па прозвішчы.
Як вопытны рэдактар, яна заўважыла хібу. Яна працавала як рэдактар.
Дзеепрыслоўны зварот звычайна адасабляецца незалежна ад пазіцыі. Адзіночнае дзеепрыслоўе таксама адасабляецца, калі захоўвае значэнне дадатковага дзеяння.
Адкрыўшы акно, Ганна зірнула ў сад. Ганна, адкрыўшы акно, зірнула ў сад.
Не адасабляюць устойлівыя спалучэнні і адзіночныя дзеепрыслоўі, якія наблізіліся да прыслоўяў спосабу дзеяння. Паміж двума аднароднымі зваротамі з адзіночным і ўнутраная коска не ставіцца; знешнія межы захоўваюцца.
Ён чытаў стоячы. Прачытаўшы ліст і схаваўшы яго ў шуфляду, яна выйшла.
Толькі, нават і параўнальныя часціцы могуць уваходзіць у склад адасобленага звароту. Акалічнасці з нягледзячы на маюць уступальнае значэнне; пры іншых прыназоўнікавых канструкцыях важныя сэнсавае вылучэнне і будова. Пры насуперак, са згоды і іншых прыназоўніках адасабленне залежыць ад сэнсавага вылучэння і месца канструкцыі.
Нават не адкрываючы кнігі, ён назваў аўтара. Нягледзячы на дождж, мы выйшлі.
Спалучэнні з акрамя, апрача, за выключэннем адасабляюцца пры адпаведным вылучэнні. Канструкцыя з замест у значэнні за, узамен без дадатковага вылучэння не патрабуе коскі.
Усе, акрамя Алеся, прыйшлі. Я дзяжурыў замест брата.
Удакладняльны член звужае змест папярэдняга: дзе менавіта, калі менавіта. Яго трэба адрозніваць ад звычайнага спалучэння акалічнасцей без такіх адносін.
Увечары, а сёмай гадзіне, пачалася сустрэча.
У тым ліку, у прыватнасці, напрыклад, асабліва могуць уводзіць вылучаную канструкцыю. Але слова нават само па сабе не сігнал коскі: яно можа быць звычайнай часціцай.
Не было чутна нават ні гуку. Многія птушкі, у тым ліку буслы, ужо вярнуліся.
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Дом, асветлены сонцам стаяў на ўзгорку.
Дом, асветлены сонцам, стаяў на ўзгорку.
Дзеепрыметнікавы зварот стаіць пасля азначаемага слова і ў сярэдзіне сказа, таму трэба закрыць яго другой коскай.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…