Адрознівайце зваротак ад дзейніка, вызначайце межы распаўсюджанага зваротка і выбірайце форму з улікам маўленчага этыкету.
Зваротак называе таго, да каго звяртаюцца з маўленнем. Ён не з’яўляецца членам сказа. Часцей выражаецца назоўнікам у назоўным склоне, але ўключае і залежныя словы.
Сябры, запрашаю вас на сустрэчу.
Назоўнік у назоўным склоне можа быць дзейнікам або звароткам. Улічвайце граматычную аснову, асобу дзеяслова і сэнс выказвання.
Ганна прачытала ліст. Ганна, прачытай ліст.
У пачатку і канцы сказа зваротак аддзяляецца коскай, у сярэдзіне — выдзяляецца дзвюма. Распаўсюджаны зваротак вылучаецца цалкам.
Дарагія сябры, дзякую за падтрымку. Дзякую вам, дарагія сябры, за падтрымку.
Пры моцным пачуцці пасля пачатковага зваротка магчымы клічнік; наступнае слова пішацца з вялікай літары. Калі часткі аднаго зваротка раздзелены іншымі словамі, яны вылучаюцца асобна.
Радзіма! Я заўсёды памятаю цябе. Сонейка, сагрэй нас, яснае!
Выклічнік перад звароткам звычайна аддзяляецца коскай або клічнікам. Часціца о, якая ўзмацняе зваротак, ад яго не аддзяляецца. Выклічнік перад асабовым займеннікам можа ўтвараць з ім адзінае спалучэнне.
Эх, сябра, як даўно мы не бачыліся! О Беларусь, мая калыска!
Звароткі выкарыстоўваюцца ў дыялогу, публічным выступленні, лісце і мастацкім тэксце. Імя, імя і імя па бацьку, назва групы або ветлівая формула выбіраюцца паводле адносін і сітуацыі.
Паважаныя ўдзельнікі канферэнцыі, запрашаем вас у залу.
Знайдзіце адрасата, аддзяліце яго ад граматычнай асновы, вызначце ўсе залежныя словы, праверце абодва межавыя знакі. Не стаўце коску паміж займеннікам і выказнікам без асобнай прычыны.
Ты прачытаў ліст? Сябра, ты прачытаў ліст?
Прапануйце выпраўленне, затым параўнайце з разборам.
Дзякую вам, дарагія сябры за дапамогу.
Дзякую вам, дарагія сябры, за дапамогу.
Зваротак дарагія сябры стаіць у сярэдзіне сказа; яго трэба закрыць другой коскай.
Растлумачце выпраўленне з папярэдняга задання ў 4–6 сказах. Назавіце ўмову прымянення правіла, прывядзіце свой прыклад і пакажыце, чым ён адрозніваецца ад памылковага варыянта.
Разгорнуты тэкст не ацэньваецца аўтаматычна. Супастаўце яго з разборам або абмяркуйце з настаўнікам.
У А адзначце ўсе правільныя адказы; у В увядзіце адказ паводле ўмовы. Кожнае цалкам выкананае заданне — 1 навучальны бал, максімум — 6. Частковыя адказы ў А не залічваюцца.
Аўтарскія заданні для падрыхтоўкі. Гэта не афіцыйны варыянт ЦЭ і не яго сістэма ацэньвання.
Загрузка прагрэсу…